Nog niet eerder werd in Nederland zoiets speciaals gerealiseerd. Qua techniek en omvang spant de waterkering in Steyl, naar een idee van Vlotterkering BV, de kroon. Bij een normale Maaswaterstand is de kering in ruste en weggewerkt in het plein. Het zicht op de Maas én op Steyl blijft dan intact. Bij hoogwater gaat het dek drijven en komt het waterkerende deel van het plein vanzelf omhoog. Zo beschermt een zelfsluitende waterkering van 134 meter lang en 3 meter hoog Steyl – en het gebied daarachter – tegen hoogwater.
Een strenge selectie
De oude kering in Steyl was niet hoog en niet sterk genoeg. Tijdens het hoogwater in de zomer van 2021 was bijvoorbeeld een noodmaatregel nodig. Steyl heeft een van rijkswege beschermd dorpsgezicht; zowel het zicht óp als vanaf de Maas is bijzonder.
De zelfsluitende kering ontneemt dat uitzicht alleen op het moment dat het echt nodig is: bij hoogwater. In de aanbesteding vond daarom een strenge selectie plaats, waarbij werd getoetst op prijs, ruimtelijke kwaliteit, omgevingshinder en technische betrouwbaarheid. Het idee van de Dijkzone Alliantie behaalde de hoogste totaalscore.
Hoogwaterbeschermingsprogramma
De dijkversterking in Steyl is onderdeel van het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP), de grootste dijkversterkingsoperatie sinds de Deltawerken. Binnen dit programma verbeteren waterschappen en Rijkswaterstaat de komende dertig jaar ruim 2.000 kilometer aan dijken in heel Nederland. Ongeveer 175 kilometer daarvan ligt in Limburg.
Waterschap Limburg werkt dagelijks aan sterke dijken om bewoners en bedrijven in het Maasdal te blijven beschermen tegen toekomstig hoogwater. Dat vraagt om een slim samenspel met partners en betrokkenen. Samen bepalen we wat belangrijk is voor het gebied.
Zo werkt de zelfsluitende waterkering
De waterkering bestaat uit 14 losse segmenten (kleppen), die met behulp van speciale afdichtingen aan elkaar zijn gekoppeld tot een aaneengesloten waterkering van 134 meter lang. Elke klep weegt 11 ton en is voorzien van drie EPS-drijflichamen van elk 300 kilo.
De kleppen bestaan uit een stalen frame waaraan deze drijflichamen zijn bevestigd. Hierdoor drijven ze bij hoogwater vanzelf omhoog naar een kerende positie. Rubberen profielen zorgen voor een waterdichte afsluiting aan de onderzijde en bij de poorten. Bij normale waterstanden fungeren de kleppen als een recreatieve vlonder, ook wel bekend als het ‘balkon aan de Maas’.
Video: ABRAWARE
Buitendijks balkon
“De techniek is eigenlijk heel simpel en toch enorm robuust, zodat we er vertrouwen in hebben dat Steyl en Venlo goed beschermd zijn bij hoogwater,” stelt bestuurder Jos Teeuwen. Ook het ontwerp is bijzonder, omdat het openbare gebied aan de buitenzijde van de kering is verwerkt.
Teeuwen: “Dat betekent dat bewoners die dicht op de kering wonen zo min mogelijk last hebben van recreanten. Een goede zaak, want we weten dat zij zich zorgen maken over meer drukte voor hun deur.”
De Dijkzone Alliantie is trots dat zij de Vlotterkering®, die in 2006 werd ontworpen door G. Jansen en J. Vermond, verder kan doorontwikkelen. Directeur Gijs Ploegmakers van Ploegam: “Hiermee creëren we eigenlijk een soort buitendijks balkon voor Steyl.”
Productie en transport
De kleppen voor deze bijzondere waterkering zijn geproduceerd in de productiehal van Hollandia Infra in Krimpen aan den IJssel en vervolgens vervoerd naar de bouwplaats in Steyl. In de zomer van 2024 is daar gestart met de montage aan de betonnen draagconstructie.
In de fabriek werden de kleppen gekanteld en vervolgens op een vrachtwagen gehesen, zodat zij naar Limburg vervoerd konden worden. Het kantelen en transport van de kleppen gebeurde in stappen van telkens twee kleppen, verdeeld over meerdere dagen. Op deze manier was er in Limburg voldoende tijd om de kleppen te ontvangen, aangezien zij bij aankomst direct in de scharnierpunten op de bouwplaats werden geïnstalleerd. Op dinsdag 30 juli 2024 werden de eerste kleppen gemonteerd.